เสนอความเห็นเพื่อกำหนดนโยบายและแผนด้านการกงสุลรวมทั้งกำหนดระเบียบด้านการกงสุล
ประสานสนับสนุนและกำกับดูแลสถานกงสุลราชทูตสถานกงสุลใหญ่และสถานกงสุลกิตติมศักดิ์ของไทยในต่างประเทศตลอดจนประสานงานและให้ความร่วมมือกับหน่วยราชการของไทยทั้งในประเทศและต่างประเทศในการดำเนินงานเกี่ยวกับการกงสุลให้เป็นไปตามกฎหมายและระเบียบของทางราชการทั้งนี้โดยสอดคล้องกับอนุสัญญากรุงเวียนนาว่าด้วยความสัมพันธ์ทางการกงสุลพ.ศ.2506สนธิสัญญาความตกลงระหว่างประเทศและกฎหมายที่เกี่ยวข้องระหว่างประเทศที่เกี่ยวกับงานด้านการกงสุล
ดำเนินการเกี่ยวกับหนังสือเดินทางและเอกสารการเดินทางให้แก่คนสัญชาติไทย
ดำเนินการเกี่ยวกับการตรวจลงตราและเอกสารการเดินทางสำหรับคนต่างด้าว
ดำเนินการเกี่ยวกับการคุ้มครองดูแลรักษาผลประโยชน์และช่วยเหลือคนสัญชาติไทย
ดำเนินการเกี่ยวกับงานสัญชาติงานนิติกรณ์งานทะเบียนราษฎรและทะเบียนครอบครัวคนไทยในต่างประเทศและเรื่องอื่นๆตามอำนาจหน้าที่ที่บัญญัติไว้ในกฎหมายและระเบียบของทางราชการตลอดจนการดำเนินการเกี่ยวกับความร่วมมือระหว่างประเทศในกระบวนการยุติธรรม
กำหนดอัตราค่าธรรมเนียมค่าทำการและค่าใช้จ่ายอื่นๆในงานที่เกี่ยวกับการกงสุลตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมายและประกาศของกระทรวงการต่างประเทศ
ปฏิบัติการอื่นใดตามที่กฎหมายกำหนดให้เป็นอำนาจหน้าที่ของกรมหรือตามที่กระทรวงหรือคณะรัฐมนตรีมอบหมาย